Het begint
bij begrijpen
Ergens zijn we gaan geloven dat babyslaap iets is wat je oplost. Met de juiste methode, het juiste schema, het juiste advies op het juiste moment. En als het dan toch niet werkt, ligt het aan jou. Of aan je kind.
Wat me daar als psycholoog in opvalt is dat het meeste slaapadvies (en sowieso veel opvoedingsadviezen) gebaseerd is op een psychologische zienswijze die een eeuw geleden ontstond en bij volwassenen al lang is doorontwikkeld. De aanpak waarbij je gedrag stuurt via beloning en negeren, “gedrag aftrainen”. Dit is eerste golf gedragstherapie, waar niet voor niets nog een tweede en een derde golf achteraan zijn gekomen. Omdat we inmiddels weten hoezeer de binnenwereld ertoe doet. Hoe een mens niet alleen gedrag is, maar ook ervaring, gevoel, zenuwstelsel. In de psychologie gebruiken we die oude aanpak nauwelijks meer. Maar in adviezen voor baby's en kinderen, van slaapcoaches tot consultatiebureaus, zingt het nog vrolijk rond. Dat maakt van een baby een project.
Maar je baby is al iemand! Al in jouw buik had hij een binnenwereld. Hij ervaart, voelt en onthoudt, niet in woorden maar in zijn lichaam, in zijn zenuwstelsel, in de patronen die zich vormen lang voordat hij ze ooit zal kunnen benoemen. Wat hij nu leert over de wereld, over veiligheid, over of zijn behoeftes er mogen zijn, dat gaat niet verloren als hij groter wordt. Het wordt de bodem waarop alles groeit. Dat is wat decennia aan neurobiologie, infant mental health en hechtingsonderzoek ons laten zien.
En het mooie is: als je vanuit die kennis begint, wordt het ook een heel stuk leuker. Want dan hoef je niet meer te vechten tegen je kind. Dan leer je zijn gedrag lezen in plaats van corrigeren. Dan wordt slaap geen strijd meer maar iets wat je samen opbouwt, met de biologie mee in plaats van ertegen.
Niet alleen gunstig voor het kind, maar net zo goed voor de ouders. Want ik weet ook hoe het is: de druk om te blijven functioneren, de slaaptekorten, de stapel tegenstrijdige adviezen, de stille vraag of je het wel goed doet.
Wat hier echt op het spel staat zijn de vroegste jaren van een mensenleven. De periode waarin een kind leert of de wereld veilig is, of hij gezien wordt, of nabijheid iets is wat hij mag verwachten. En tegelijk de periode waarin jij ontdekt wie jij bent als ouder. Want op het moment dat jij je kind vasthoudt, word jij ook iemand nieuw. Die eerste maanden zijn er niet alleen om te overleven. Ze zijn het begin van een band die je de rest van je leven bijblijft.
Mijn werk staat dus voor baby's én voor hun ouders, niet als twee belangen die botsen maar als één geheel. Niet alleen kennis, maar ook lucht. Het gevoel van: ik snap het nu, ik hoef me niet meer zo te bewijzen, ik zie mijn kind en mijn kind ziet mij.
Kennis die bevrijdt, nachten met meer slaap, en een leven dat weer lekker voelt.
